Kaymakam Nasıl Olunur?

• İlçenin genel yönetiminden sorumludur; adli ve askeri teşkilat dışındaki bütün ilçe teşkilatı onun emri altındadır.

• Kanunların ve diğer mevzuatın ilçede duyurulmasını ve uygulanmasını sağlar; valinin talimat ve emirlerini yürütür.

• İlçedeki devlet dairelerini, belediye ve köy idarelerini, ortaokul düzeyindeki okulları ve özel işyerlerini bizzat ya da müfettişler aracılığıyla denetler ve teftiş eder.

• İlçe sınırları içindeki genel ve özel kolluğun, yani polis ve jandarmanın amiridir; suç işlenmesini önlemek ve kamu düzenini korumak için gereken tedbirleri alır.

• İlçe memurlarına savunmasını aldıktan sonra uyarma ve kınama cezası verir, takdirname verebilir; tayini kendisine ait memurlara izin verir.

• Cumhuriyet Bayramı'nda ilçede yapılan resmî törenlere başkanlık eder ve tebrikleri kabul eder.

Liseden sonra doğrudan girilen bir meslek değil; önce dört yıllık bir lisansı bitirmen gerekiyor. 15 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Kaymakam Adayları Yönetmeliği değişikliğine göre doğrudan başvurabileceğin bölümler şunlar: uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, iktisat, işletme, maliye, finans, ekonometri, çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri — ya da hukuk fakültesi. Mühendislik fakülteleri ile tarih, sosyoloji, halkla ilişkiler ve tanıtım, psikoloji mezunları da başvurabiliyor; ama onlar için uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, hukuk, maliye veya iktisat alanlarından birinde tezli yüksek lisans yapmış olma şartı var. Listede olmayan bir bölümden mezunsan, müfredatının bu bölümlerden birinin en az yüzde seksenini karşıladığına dair YÖK'ten eşdeğerlik belgesi alman gerekiyor. Sonrası üç aşama. (1) Sınav: İçişleri Bakanlığı adına ÖSYM'nin yaptığı kaymakam adaylığı yazılı sınavı. 2025'te iki ayrı sınav açıldı ve her iki ilanda da 65 kaymakam adayı alınıyordu; sınav 120 soruluk ve 165 dakika — 42 soru genel yetenek ve genel kültür, 78 soru alan bilgisi (anayasa hukuku, idare hukuku, Türkiye'nin idari yapısı, mahalli idareler, ekonomi). 100 üzerinden en az 70 alanlardan, kadronun 4 katı kadar aday (65 kadro için 260 kişi) İçişleri Bakanlığı mülakatına çağrılıyor. 1 Eylül 2026'dan itibaren bir filtre daha var: yazılıya girebilmek için KPSS'nin KPSSP32 puan türünden en az 70 alıp boş kadro sayısının 20 katı içine girmen gerekiyor. Ayrıca 2025 ilanlarına göre o yılın 1 Ocak'ı itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olma ve askerlikle ilişiği bulunmama şartı var. (2) Adaylık: Kazananlar kaymakam adayı olarak bir ile atanıyor ve yaklaşık üç yıl süren staj programına giriyor — 2 ay il merkez stajı, 3 ay kaymakam refikliği, 2 ay mülkiye müfettişi refakatinde staj, 4 ay Bakanlık merkez stajı (dil kursu), 12 ay yurtdışı stajı, 9 ay kaymakam vekilliği ve son basamak olarak 4 ay kaymakamlık kursu. Bu süre içinde bir de "kaymakamlık tezi" hazırlayıp komisyon önünde sunuyorsun. (3) Atama: Kaymakamlık kursunun sonunda encümen önünde sözlü bir sınav var; 100 üzerinden 60'ın altı "yetersiz" sayılıyor ve en çok 30 gün içinde yapılan ikinci sınavda da yetersiz alanlar kaymakam olamıyor, Bakanlığın merkez veya taşra teşkilatında başka bir göreve atanıyor. Sınavı geçenlerin görev yeri kurayla belirleniyor; kuraya o sırada boş olan 5. sınıf (yeterli değilse 4. sınıf) ilçeler giriyor. Sadece kurs birincisi, ikincisi ve üçüncüsü kuraya girmeden listedeki ilçelerden istediğini seçebiliyor.

1. 1

   Kapı dar ve iki kademeli: 2025'te açılan iki sınavın her birinde kadro 65 kişiydi ve yazılıdan 70 ve üzeri alanlardan yalnızca kadronun 4 katı, yani 260 kişi mülakata çağrıldı. 1 Eylül 2026'dan itibaren yazılıya girmenin önüne bir de KPSS filtresi kondu: KPSSP32 puan türünden en az 70 alıp boş kadro sayısının 20 katı içine girmen gerekiyor.

2. 2

   Sınavı kazanmak mesleğe girmek değil, yaklaşık üç yıllık bir adaylık dönemine girmek demek: il merkez stajı, kaymakam refikliği, mülkiye müfettişi refakatinde staj, dil kursu, 12 ay yurtdışı stajı, 9 ay kaymakam vekilliği ve 4 aylık kaymakamlık kursu. Üstüne bir kaymakamlık tezi yazıp komisyon önünde sunuyorsun; tezi ikinci kez yeterli bulunmayan aday bir sonraki kursa kadar adaylıkta kalıp yeni bir konuda tez yazıyor, o tez de başarısız sayılırsa kaymakam olamıyor. Kurs sonundaki sözlü sınavda iki kez 60'ın altında kalan da kaymakam olamıyor; her iki durumda da aday Bakanlıkta başka bir göreve atanıyor.

3. 3

   İyi tarafı iş güvencesi, geniş yetki ve önü belli bir kariyer basamağı: kaymakam ilçedeki polis ve jandarmanın amiri, adli ve askeri teşkilat dışındaki bütün ilçe teşkilatı da onun emri altında. Maaşın pazarlıkla değil memur maaş katsayılarıyla belirleniyor ve yol vali yardımcılığı ile valiliğe kadar uzanıyor.

4. 4

   Nerede yaşayacağına sen karar vermiyorsun ve meslek hâlâ ağırlıklı olarak erkek: ilk görev yerin, boştaki 5. (gerekirse 4.) sınıf ilçeler arasından kurayla belirleniyor, sadece kurs birincisi, ikincisi ve üçüncüsü seçme hakkına sahip. Kadın oranı yükseliyor ama düşük — İçişleri Bakanlığı'nın Mart 2022 açıklamasına göre kadın kaymakam sayısı 2016'da 32 iken 2022'de 101'e çıktı; 15 Ekim 2025'teki 110. dönem kura töreninde görev yeri belirlenen 110 kaymakamın 16'sı kadındı.