Hâkim Nasıl Olunur?
Hâkim, devlet adına bağımsız biçimde davalara bakıp karar veren yargı görevlisidir. Adli yargıda hukuk ve ceza davalarına, idari yargıda idarenin işlemlerine ve vergi uyuşmazlıklarına bakar. Ana kapı hukuk fakültesi; mezuniyetten sonra iki sınav ve üç yıllık yardımcılık dönemi gerekir. İdari yargıya sınırlı kontenjanla bazı hukuk dışı bölümlerden de girilebilir.
Ne İş Yapar?
Hukuk davalarında yargılamayı sevk ve idare eder: gerektiğinde taraflara soru sorar, delil gösterilmesini ister ve Türk hukukunu kendiliğinden uygular (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.31-33).
Ceza duruşmasını yönetir, sanığı sorguya çeker ve kararını yalnızca duruşmada tartışılmış delillere dayandırır (Ceza Muhakemesi Kanunu m.192, m.217).
Soruşturma aşamasında sulh ceza hâkimi olarak, savcının gerekçeli istemi üzerine şüphelinin tutuklanıp tutuklanmayacağına karar verir (Ceza Muhakemesi Kanunu m.101).
İdari yargıda idarenin işlemlerinin hukuka uygun olup olmadığını denetler; iptal ve tam yargı davalarına bakar, ama yerindelik denetimi yapamaz (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2).
İdari işlem açıkça hukuka aykırıysa ve uygulanması telafisi güç zararlar doğuracaksa, gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27).
Her kararını gerekçeli yazar ve bunu emir almadan yapar: hiçbir makam hâkime emir ya da talimat veremez (Anayasa m.138, m.141).
Yol Haritası
Hâkim olmak için hukuk fakültesini bitirip giriş sınavını, sonra Adalet Bakanlığı'nın yazılı sınavını ve mülakatını geçersin; ardından 3 yıl yardımcılık yaparsın. İdari yargıya sınırlı kontenjanla bazı hukuk dışı bölümlerden de girilebilir.
Hangi bölümden?
2026 YKS yerleştirme sonuçlarına göre · karta dokun, taban puanlarını gör
Yalnız idari yargıya, sınırlı kontenjanla; 'siyasal bilgiler' alanına girebilir, resmî program listesi yok.
Yalnız idari yargıya, sınırlı kontenjanla; 'idari bilimler' alanına girebilir, resmî program listesi yok.
Yalnız idari yargıya, sınırlı kontenjanla: kanunda 'iktisat' adıyla sayılıyor; programda hukuk dersi aranır.
Yalnız idari yargıya, sınırlı kontenjanla: kanunda 'maliye' adıyla sayılıyor; programda hukuk dersi aranır.
Adım adım
- 1Hukuk fakültesini bitir4 yıl
Hukuk programlarına EA puan türüyle girersin; adli yargının tek, idari yargının ana kapısı hukuk fakültesi.
2026-YKS kılavuzunda hukuk için en düşük 100.000'inci başarı sırası şartı var; vakıf üniversiteleri daha üst sıra isteyebiliyor.
- 2Giriş sınavını geç
Hukuk mezunuysan Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'ndan (HMGS), hukuk dışından geliyorsan İdari Yargı Ön Sınavı'ndan en az 70 almalısın.
24/10/2019'dan sonra kaydolup 31/3/2024'ten sonra mezun olanlar bu sınavı geçmek zorunda; daha eski kayıtlılar ya da mezunlar muaf.
- 3Yazılı sınav ve mülakat
ÖSYM yazılıyı yapar; 70 ve üzeri alanlardan en yüksek puanlılar mülakata girer. Sınav yılının 1 Ocak'ında 35 yaşını doldurmamış olmalısın.
Mülakata kadronun iki katı aday çağrılır (A-2025'te 850 kadroya 1.700); nihai puan yazılının %70'i + mülakatın %30'u.
- 4Hâkim ve savcı yardımcılığı3 yıl
3 ay Türkiye Adalet Akademisi'nde temel eğitim, 30 ay görev dönemi (4 ayı ara eğitim), 3 ay son eğitim; eğitici hâkimin yanında çalışırsın.
Görev döneminde hâkimliğe ayrılırsan 7 ay asliye hukuk, 4 ay asliye ceza; idari yargıda 8 ay idare, 6 ay vergi mahkemesinde çalışırsın.
- 5Hâkim mi savcı mı olacağın belli olurİlk 3 ay
Yalnız adli yargıda ayrım var; isteğin göz önünde bulundurulur ama garanti değil. İdari yargıda savcılık ayrımı yok.
Talepler ihtiyaçla uyuşmazsa yazılı sınav puanı yüksek olana öncelik veriliyor; puanlar eşitse kura çekiliyor.
- 6Mesleğe kabul ve ad çekme
Puanın yeterliyse Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) seni mesleğe kabul eder; görev yerin ad çekmeyle belirlenir.
Yardımcılık sıralamasında ilk üçe girenler ad çekmeye girmez, görev yerini listeden seçer.
Hâkim maaşı ne kadar? (2026)
Bu meslek için doğrulanabilir, resmî bir maaş verisi bulamadık — tahmin yazmıyoruz. Nedeni aşağıda, "Bu rakamlar nereden geliyor?" bölümünde.
Kamu kapısı
Var- KPSS yok: Adalet Bakanlığı adına ÖSYM yazılı sınavı yapıyor, ardından Bakanlık mülakatı var.
- A-2024 ve A-2025 ilanlarının ikisinde de 850 adlî yargı hâkim ve savcı yardımcısı kadrosu ilan edildi.
- İdari yargı için aynı ilanlarda 50 hâkim yardımcısı kadrosu vardı; hukuk dışından en fazla %20'si alınabilir.
Ayrıntılar
Avukatlıktan geçiş için ayrıca 100 kadro açıldı (en az 3 yıl fiilen avukatlık, 45 yaş sınırı). Kazananlar hemen hâkim olmaz: 9 ile 5 arasındaki derecelerden biriyle yardımcı olarak atanır (9 en alt, 1 en üst derece). Adalet İstatistikleri 2025'e göre adalet teşkilatında 2.072 hâkim ve savcı yardımcısı görevdeydi. Kadro sayısını her dönem Bakanlık belirliyor, sabit bir garanti yok.
Bu rakamlar nereden geliyor?
Hâkim maaşı pazarlıkla değil, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'na göre ödeniyor. Kanunun 102. maddesi malî hakları 'aylık + yargı ödeneği' olarak tanımlıyor; 103. madde aylığı, 'kıstas aylık' (en yüksek devlet memuruna yapılan ödemelerin brüt toplamı) denen tutarın unvana ve dereceye göre değişen bir yüzdesi olarak belirliyor (sekizinci derecedeki hâkim ve savcıda %41'den başlayıp yukarı doğru artıyor; birinci sınıfa ayrılmışlarda %65, birinci sınıf hâkim ve savcılarda %79). 106. maddeye göre buna brüt aylığın %10'u kadar yargı ödeneği ekleniyor; ayrıca hâkim ve savcılara gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı kadar aylık ek tazminat ödeniyor (birinci sınıfa ayrılmamış hâkim ve savcılarda gösterge 22.500, birinci sınıfa ayrılmışlarda 26.000, birinci sınıf hâkim ve savcılarda 30.000'den başlıyor); hâkim ve savcı yardımcılarına ise kıstas aylığın %25'i kadar ek ödeme yapılıyor. Aynı derecedeki hâkim ile savcının oranı eşit. Mesleğe yeni girenler kıdemli hâkimlerden daha düşük bir yüzdeyle başladığı için başlangıç maaşı belirgin biçimde daha düşük kalıyor. Tutarlar memur maaş katsayısı değiştikçe değiştiği için TL cinsinden sabit bir rakam verilmiyor.
İşin Gerçekleri
- 1
İyi yanı güçlü iş güvencesi: hâkimler azledilemez, kendileri istemedikçe 65 yaşından önce emekliye ayrılamaz (kanundaki istisnalar saklı) ve kararlarında hiçbir makamdan emir ya da talimat alamaz (Anayasa m.138-140, 2802 sayılı Kanun m.44).
- 2
İş yükü ağır: Adalet İstatistikleri 2025'e göre ilk derece adli mahkemelerde 11.314 hâkim var; hâkim başına 454 yeni dosya düştü, devir ve bozmalarla 802 oldu, 479'u karara bağlandı. İdare ve vergi mahkemelerinde (1.441 hâkim) bu üç sayı 302, 459 ve 313.
- 3
Nerede yaşayacağına büyük ölçüde sen karar vermiyorsun: atama ve nakiller Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nda; yerler coğrafi ve sosyal şartlara göre bölgelere ayrılıp her bölgede görev süresi saptanıyor (2802 sayılı Kanun m.35).
- 4
Yardımcılık bir sınav dönemi ve bağlayıcı: sonunda puanın 70'in altında kalırsa mesleğe kabul edilmezsin; kabulden sonra da 3 yıl çalışmadan ayrılırsan, aldığın ödemelerin eksik kalan hizmetle orantılı kısmını iki kat geri ödersin (2802 sayılı Kanun m.10).
Sıkça Sorulan Sorular
Hâkim olmak için hangi bölümü okumam gerekiyor?
Hukuk fakültesini bitirince hemen hâkim olabilir miyim?
Hâkim ne kadar kazanıyor?
Hâkim, savcı, avukat ve zabıt kâtibi arasındaki fark ne?
Bu bilgiler nereden geliyor?
Bu sayfa 16 kaynakla hazırlandı ve bağımsız bir doğrulama sürecinden geçti (2026). Doğrulanabilir veri bulamadığımız yerde rakam yazmıyoruz.
İŞİNE YARAYACAK ARAÇLAR
Hukuk ve Adalet alanındaki diğer meslekler
Mesleği seçmek yetmez. Kazanmak gerek.
Rota, hedef bölümün için gereken netleri çıkarır ve aradaki farkı kapatacak çalışma planını kurar.
ÇALIŞMAYA BAŞLA16 kaynakla doğrulandı · Son doğrulama: 2026 · Bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve güncel bilgi için ilgili kurumların duyurularını esas alın.