Restorasyon Uzmanı Nasıl Olunur?

Alan
Mimarlık, Planlama ve İnşaat
Doğrulanmış Kaynak
32
ÖZET

Restorasyon uzmanı, tarihî yapıların ve müzelerdeki eserlerin özgün hâline uygun biçimde onarılmasında çalışan kişidir. Bu ad kanunda geçen bir unvan değil: koruma altındaki (tescilli) yapının restorasyon projesinde mimar zorunlu; üniversite sayfalarına göre önlisans ve lisans mezunları ise tekniker ya da restoratör olarak çalışabiliyor. Kamu kadroları dar ve düzensiz.

Ne İş Yapar?

  • Tarihî yapıyı ölçüp çizer (rölöve: yapının bugünkü ölçülü çizimi), eski hâlini belgelere bakarak çizimle canlandırır (restitüsyon) ve restorasyon projesinin hazırlanmasına katılır.

  • Projeye göre taş, ahşap, metal, çini, mozaik ve alçı gibi yapı elemanlarının onarımını yapar ya da şantiyede yaptırıp denetler; yapılan işin metrajını (ölçülüp miktarının çıkarılması) hazırlar.

  • Müzelerdeki ve kazılardan çıkan taşınır eserlerin durumunu belgeler, temizler, sağlamlaştırır ve onarır; eseri bozulmaya karşı koruma işine konservasyon deniyor.

  • Her aşamayı fotoğraf, rapor ve çizimle belgeler; yapılan işin onaylı projeye uygun yürüdüğünü kontrol eder.

  • Belediyelerin ve il özel idarelerinin koruma, uygulama ve denetim bürolarında (KUDEB) uzman olarak görev alabilir; koruma altındaki yapılarda tamirat ve onarım başvurularını inceler, işin özgün malzemeyle yapılıp yapılmadığını denetler.

Yol Haritası

Bölüm şartı: Belirli bölümlerRestorasyon ve koruma programları

Restorasyon uzmanı kanunla korunan bir unvan değil. 2 yıllık Mimari Restorasyon ya da Eser Koruma, 4 yıllık Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım veya Mimarlık okursun; Meslekî Yeterlilik Kurumu'nun (MYK) standardı uzmanı en az yüksek lisanslı sayıyor.

Adım adım

  1. 1
    Önlisans ya da lisans programı seç2 ya da 4 yıl

    TYT puanıyla Mimari Restorasyon ya da Eser Koruma, EA ile Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım, SAY ile Mimarlık okursun.

    Siteye özel YKS Atlas verisine (2026 yerleştirmesi) göre Mimari Restorasyon 82, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım 11 programla açılıyor.

  2. 2
    Okurken staj ve atölye deneyimi biriktirOkul boyunca

    Bazı programlar zorunlu staj istiyor; Bakanlığın restoratör ilanları da koruma-onarımda çalışma deneyimi belgesi istedi.

    Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nin Mimari Restorasyon programında 40 günlük zorunlu staj var.

  3. 3
    Restoratör ilanlarını takip etMezuniyet sonrası

    Bakanlığın 2022 ve 2024 restoratör ilanlarında KPSS yoktu, mesleki uygulamalı sınav vardı; önlisans ve lisans mezunu başvurabildi.

    2024 ilanı: 35 yaş altı, 1 yıl SGK'lı restoratör çalışması ya da 2 kazı sezonunda toplam 60 gün görev; sınavda en az 60 puan.

  4. 4
    Uzmanlaşmak için yüksek lisans yap

    Rölöve-Restorasyon gibi yüksek lisans programları uzmanlık yolu; örnek: Yıldız Teknik Üniversitesi'nin tezli programı.

    Resmî meslek standardına göre restorasyon uzmanı en az yüksek lisanslı; restorasyon elemanı onun denetiminde çalışıyor.

  5. 5
    Proje imzalamak istersen mimar ol

    Koruma altındaki yapının restorasyon projesinde mimar şart; Mimarlık lisansı okursun ya da DGS (dikey geçiş sınavı) ile geçmeyi denersin.

    ÖSYM'nin 2026 DGS tablosunda Mimari Restorasyon ve Eser Koruma önlisansı için Mimarlık dahil 8 lisans programı tercih edilebiliyor.

Restorasyon Uzmanı maaşı ne kadar? (2026)

Aylık maaş
  • Kamuda Tekniker · 9. derece 1. kademe74.168 TL
  • Kamuda Mimar · 8. derece 1. kademe93.661 TL
  • Mimar · Salary Insights (genel mimar havuzu)70.000 TL

Kamu kapısı

Dar
  • KPSS-2026/1 tablolarında restorasyon ya da konservasyon programı arayan bir kadro satırı yok.
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı KPSS'siz, mesleki uygulamalı sınavla restoratör ilanı açtı: 2022'de 30, 2024'te 44 kadro.
  • 2026 Haziran'daki 569 kişilik Bakanlık ilanında restoratör kadrosu yoktu; 4 mimar kadrosu vardı.
Ayrıntılar

KPSS-2026/1'in lisans, önlisans ve ortaöğretim tablolarında Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne ait satır yok; "Mimar" unvanlı 4 satır (9 kadro) Mimarlık lisansı istiyor. Restoratör ilanları ayrı açılıyor: Türkiye Yazma Eserler Kurumu 2022'de 24, Türk Tarih Kurumu'nun desteklediği kazılar için 2019'da 20, 2020'de 47 restoratör aradı. Koruma büroları (KUDEB) mimar, şehir plancısı, inşaat mühendisi ve sanat tarihçisi bulundurmak zorunda; restorasyon uzmanı çalıştırabilir.

Bu rakamlar nereden geliyor?

Restorasyon için Türkiye geneline ait gözlenmiş bir maaş dağılımı yok; bu yüzden ortadaki maaş ve "çoğu kişi" aralığı boş bırakıldı. Salary Insights'ta (salaryinsights.com.tr) restorasyon, restoratör ya da konservatör için ayrı bir pozisyon yok (11 Kasım 2026). Bunun yerine üç karşılaştırma rakamı gösteriliyor. (1) ve (2) memurlar.net'in 657 sayılı Kanun'a dayanan maaş hesaplayıcısından, Kasım 2026 dönemi için; bekar, bireysel emeklilik (BES) kesintisi %3 dahil, sendika üyesi olmayan, memurluğa başlama tarihi formun hazır değeri olan 1 Ocak 2026 olan biri için alındı ve kurum bilgisi olmadan yön gösterici referanstır (yıl içinde işe başlayanın gelir vergisi dilimi farklı olacağından net tutar bir miktar değişebilir). (1) Tekniker (2 yıllık yüksek öğrenim mezunu), 9. derece 1. kademe: brüt toplam (istihkaklar toplamı) 81.623,73 TL, kesintiler toplamı 7.455,68 TL, net 74.168,05 TL. (2) Mimar, 8. derece 1. kademe: brüt toplam 103.354,09 TL, kesintiler toplamı 9.693,08 TL, net 93.661,01 TL (hesaplayıcıda ek gösterge 1.450). (3) Salary Insights'ın "Architect" (Türkçesi Mimar) pozisyonu: Türkiye geneli 387 anonim maaş bildirimi, ortadaki net maaş 70.000 TL; veriler 11 Kasım 2026'da alındı; havuz restorasyon ayrımı yapmıyor, gönüllü ve anonim beyana dayanıyor, resmî bir istatistik değil. Satır notları: "Kamuda Tekniker" ve "Kamuda Mimar" satırları kadrolu memur maaşıdır (657 sayılı Kanun, Teknik Hizmetler Sınıfı); Mimar için 8. derece, KPSS-2026/1'de il özel idarelerinin mimar kadrolarında yazan derecedir, Tekniker için 9. derece KPSS-2026/1 önlisans tablosundaki kadrolu tekniker satırlarının çoğunda yazan derecedir. Bu tablodaki 451 tekniker kadrosunun 15'i memur (10'u 9., 2'si 8., 3'ü 7. derece), kalanı sözleşmeli personel ya da kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) sözleşmeli personeli; hiçbiri Mimari Restorasyon ya da Eser Koruma programlarını aramıyor, rakam yalnızca kamuda tekniker maaşının büyüklüğünü gösteriyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın restoratör ilanları kadrolu memur değil sözleşmeli kadro içindi; bu hesaplar o ücreti göstermiyor.

İşin Gerçekleri

  1. 1

    İyi yan: kanun, koruma altındaki yapıların restorasyon projesinde ve uygulamasında mimar bulundurmayı zorunlu kılıyor; il özel idarelerinin proje büroları da mimar ve inşaat mühendisi çalıştırmak zorunda.

  2. 2

    Zor yan: TÜİK 2025'te kayıtlı istihdam oranı Mimari Restorasyon (önlisans) mezunlarında %60,9, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım (lisans) mezunlarında %59,9; ortalama önlisansta %65,7, lisansta %73,9. Kayıtsızlar işsiz demek değil; oran bölümün.

  3. 3

    Zor yan: siteye özel YKS Atlas verisine (2026 yerleştirmesi) göre Mimari Restorasyon'a 2.206, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım'a 255 kişi yerleşti; kamu kapısı ise dar ve düzensiz, restorasyon kadrosunu bölüm adıyla arayan KPSS satırı yok.

  4. 4

    Aynı iş için farklı unvanlar var: kanun "restoratör mimar veya mimar" diyor, Bakanlık ilanı "restoratör", bazı üniversite sayfaları "tekniker" ya da "konservatör-restoratör" yazıyor; hangi kapıdan girdiğin imza yetkini ve yapabileceğin işi değiştiriyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Restorasyon uzmanı olmak için hangi bölümü okumam gerekiyor?
Tek bir zorunlu bölüm yok ve "restorasyon uzmanı" kanunla korunan bir unvan değil. 2 yıllık Mimari Restorasyon ya da Eser Koruma (TYT), 4 yıllık Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım (EA) veya Mimarlık (SAY) okuyabilirsin. Meslekî Yeterlilik Kurumu'nun (MYK) resmî meslek standardı "restorasyon uzmanı"nı restorasyonda en az yüksek lisans yapmış kişi olarak tanımlıyor; koruma altındaki yapının restorasyon projesinde ise kanun mimar şart koşuyor.
Mimari Restorasyon önlisansı ile Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım lisansı aynı şey mi?
Hayır, farklı seviyeler. Mimari Restorasyon önlisans: TYT puanıyla girersin; Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi bu programın restorasyon teknikeri yetiştirdiğini yazıyor. Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım lisans: EA puanıyla girersin; Yıldız Teknik Üniversitesi mezununa konservatör-restoratör unvanı verildiğini yazıyor. KPSS kodları ayrı (lisans 4749, önlisans 3355). İkisi de Bakanlığın 2022 ve 2024 restoratör ilanlarında kabul edildi.
Restorasyon uzmanı kamuya nasıl girer, kadro var mı?
KPSS-2026/1 tercih tablolarında restorasyon ya da konservasyon programı arayan kadro yok; Kültür ve Turizm Bakanlığı satırı da yok. Restoratör ilanları ayrı açılıyor: Bakanlık KPSS puanı aramadan, mesleki uygulamalı sınavla 2022'de 30, 2024'te 44 kadro ilan etti; 2026 Haziran'daki 569 kişilik ilanda restoratör yoktu. İlanlar düzensiz olduğundan duyuruları takip etmen gerekir; üniversite sayfaları restorasyon firmalarını da işveren sayıyor.
Restorasyon uzmanı maaşı ne kadar?
Restorasyon için güvenilir bir maaş verisi yok: Salary Insights'ta ayrı pozisyon bulunmuyor. Kıyas için memurlar.net hesaplayıcısı (Kasım 2026, bekar, BES %3 dahil): kadrolu tekniker 9. derece 1. kademede net 74.168 TL, kadrolu mimar 8. derece 1. kademede net 93.661 TL. Bakanlığın restoratör ilanları sözleşmeli kadro içindi; restoratör olarak başlarsan ücretin bu hesaplardan farklı olabilir. Rakamlar kurum bilgisi olmadan yön gösterici referans.

Bu bilgiler nereden geliyor?

Bu sayfa 32 kaynakla hazırlandı ve bağımsız bir doğrulama sürecinden geçti (2026). Doğrulanabilir veri bulamadığımız yerde rakam yazmıyoruz.

mevzuat.gov.trportal.myk.gov.trdokuman.osym.gov.trresmigazete.gov.traa.com.trayk.gov.trbasin.ktb.gov.tryek.gov.trveriportali.tuik.gov.trcdn.osym.gov.trmemurlar.netsalaryinsights.com.trkvko.yildiz.edu.trmsgsu.edu.treserkoruma.fsm.edu.trkmu.edu.trbologna.yildiz.edu.tr

İŞİNE YARAYACAK ARAÇLAR

Mimarlık, Planlama ve İnşaat alanındaki diğer meslekler

Mesleği seçmek yetmez. Kazanmak gerek.

Rota, hedef bölümün için gereken netleri çıkarır ve aradaki farkı kapatacak çalışma planını kurar.

ÇALIŞMAYA BAŞLA
Kaynaklı İçerik

32 kaynakla doğrulandı · Son doğrulama: 2026 · Bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve güncel bilgi için ilgili kurumların duyurularını esas alın.